Tuinkalender januari 2018

Tuinkalender januari - Vicas Tuinontwerpen

Januari 2018: Tuinklussen om binnen te doen

  • Winterbloeiers
  • Inspiratie opdoen
  • Snoeischaren slijpen
  • Waarom niet nu snoeien?
  • Sneeuw en ijs
  • Vogels verwennen
  • Verplanten in januari
Prunus subhirtella autumnalis - tuinkalender januari - Vicas Tuinontwerpen

Winterbloeier

WINTERBLOEIERS

In de kale wintertuin vallen bloeiende struiken en bomen extra op. Denk aan kerstroos (Helleborus), Viburnum tinus, winterheide (Erica carnea), toverhazelaar (Hamamelis), Sarcococca, winterjasmijn (Jasminum nudiflorum), winterbloeiende Prunus (Prunus subhirtella autumnalis), Viburnum bodnantense  en mahoniestruik (Mahonia). Andere blikvangers zijn bessen, rozenbottels en bomen met een opvallende schors. Bijvoorbeeld de witte schors van een papierberk, papieresdoorn (Acer griseum) of de prachtige sierkers Prunus serrula.

tuinkalender januari - foto Vicas Tuinontwerpen

Groenblijvers niet snoeien

INSPIRATIE OPDOEN

Januari is een maand om met tuinboeken op de bank inspiratie op te doen voor het nieuwe seizoen. Een tuin ontwikkelt zich en elk jaar zijn wel kleine aanpassingen nodig. Er zijn misschien planten doodgegaan, u wilt bepaalde kleurencombinaties verbeteren of de indeling veranderen. Online is  Pinterest een aanrader. Of volg de cursus Tuinontwerpen van af 24 januari in Gouda, en maak een heel nieuw plan voor uw tuin.

Tuinkalender januari - Vicas Tuinontwerpen

Snoeischaar slijpen

SNOEISCHAREN SLIJPEN

In plaats van elke keer een nieuwe schaar te kopen, kunt u heel eenvoudig tuingereedschap zelf slijpen met een diamantvijltje. Ook keukenmessen worden hier vlijmscherp door! Bekijk in deze video hoe het werkt. Het is belangrijk om scherpe snoeischaren te gebruiken. Een botte schaar veroorzaakt rafelige snoeivlakken die sneller door schimmels en ziekten aangetast worden. 

Om de voorbereiding compleet te maken: volg eens de cursus Snoeien – Hoe en wanneer?. Deze staat gepland op 17 januari in Gouda en op 21 en 24 maart in Woerden. Voor het echte snoeiwerk kunt u beter wachten tot het voorjaar, lees hierna waarom. 

hortensia met sneeuw - tuinkalender januari

Hortensia met sneeuw

WAAROM NIET NU SNOEIEN?

Bij sommige bomen en struiken komt de sapstroom al vroeg op gang. Die mogen nu niet meer gesnoeid worden! Ze gaan dan ‘bloeden’ en overleven het misschien niet. Het zijn de esdoorn (Acer), berk (Betula), haagbeuk (Carpinus), walnoot (Juglans), vleugelnoot (Pterocarya) en druif (Vitis). Snoeien mag pas weer zodra ze volop in het blad staan, ongeveer vanaf mei/juni.

De overige bomen en bladverliezende struiken mogen nu weliswaar gesnoeid worden, maar wacht er liever mee tot maart. Ze geven ook met kale takken structuur aan de tuin. Bedekt met een laagje rijp of sneeuw zijn ze onweerstaanbaar mooi. Wilt u toch snoeien om de grote voorjaarsbeurt te spreiden? Doe dit dan niet als het vriest. Groenblijvende struiken en bomen worden pas vanaf april/mei gesnoeid.

tak met sneeuw - tuinkalender januari

Sneeuw van takken schudden

BIJ SNEEUW EN IJS

Het makkelijkst is om alleen planten in de tuin te hebben die goed winterhard zijn. Daar heeft u ‘s winters geen omkijken naar. Groenblijvende planten zijn extra gevoelig voor vorst, omdat ze via de bladeren vocht blijven verdampen, terwijl ze door de bevroren grond geen water via de wortels kunnen opnemen. Bij harde wind en het ontbreken van een isolerende sneeuwlaag is dit effect nog groter. 

Vorstgevoelige planten beschermen met vliesdoek, jute of afgevallen blad zodra het enkele graden vriest. Haal het weg zodra de vorst voorbij is, zodat de plant voldoende licht en zuurstof blijft krijgen.

Berkenbast - Tuinkalender januari

Schors van papierberk

Schud de sneeuw van coniferen en dennen. De takken kunnen breken onder het gewicht.

Bij vorst niet over het gras lopen. Dat veroorzaakt gele plekken in het voorjaar.

Vorstvrij opgeslagen knollen van bijvoorbeeld dahlia’s controleren op schimmel.

Groenblijvende beplanting bij langdurige vorst een beetje lauw water geven. Ook binnen overwinterende kuipplanten af en toe een klein beetje lauw water geven.

In de vijver een wak openhouden door bijvoorbeeld een bundel stro rechtop in het water te zetten. Ga  niet hakken of breken, want dat wekt de vissen en waterdieren uit hun winterslaap.

Vogels voeren - tuinkalender januari

Pimpelmees

VOGELS VERWENNEN

Vogels houden van struiken met bessen, zaden en vruchten. Voldoende schuilgelegenheid is belangrijk, wat een extra reden is om te wachten met snoeien en opruimen van bladafval. Een waterschaal lokt vogels om te badderen en te drinken. Haal deze weg als het gaat vriezen, en meng geen zout of suiker door het water. Als er sneeuw ligt, eten de vogels dat wel. Vriest het wel maar ligt er geen sneeuw, dan kunt u gemalen ijs neerleggen.
Is het slecht om vogels te voeren? Tuinen in een stadsomgeving zijn geen ongerepte natuur meer, het kan geen kwaad om in de winter met mate bij te voeren.
Maak nestkastjes schoon met heet water. Vogels kunnen er nu al in schuilen en slapen, en het is dan ruim op tijd beschikbaar voor het volgende broedseizoen.

VERPLANTEN IN JANUARI

U zou het misschien niet verwachten, maar juist de winterperiode is een goede tijd om bladverliezende bomen, struiken en hagen te planten of verplaatsen, zolang het niet vriest.


tuinkalender-tuinonderhoud-snoeien

TUINKALENDER

Ook maandelijks deze tips per e-mail ontvangen? Meld u aan voor de gratis tuinkalender!
 
Geef uw e-mailadres door:

 


Tuinkalender december 2017

Malus Red Sentinel - tuinkalender december - Vicas Tuinontwerpen

December 2017: Winterrust en vrieskou

  • Snoeien in december
  • Winterattractie
  • Voorbereid op vorst en sneeuw?
  • Winterrust: tijd voor nieuwe plannen
  • Winterklusjes

tuinkalender december - foto Vicas Tuinontwerpen

Boom snoeien

SNOEIEN IN DECEMBER

Leibomen en dakbomen mogen gesnoeid worden voor een verzorgde aanblik. Dat kan de hele winter tussen nu en maart, mits het niet vriest. Leibomen snoeit u door alle zijtakjes tot een paar centimeter van de hoofdtakken af te knippen.

De meeste bladverliezende bomen kunnen de hele winter gesnoeid worden, mits het niet vriest. Maar pas op: sommige boomsoorten mogen na kerst niet meer gesnoeid worden, zoals esdoorn (Acer), haagbeuk (Carpinus), walnoot (Juglans), druif (Vitis) en berk (Betula). Na december komt de sapstroom al weer op gang. Als ze dan gesnoeid worden gaan ze ‘bloeden’, wat ze in het ergste geval niet overleven. Zijn ze eind december nog niet gesnoeid, dan zult u moeten wachten tot ze weer volop in het blad staan, dus ongeveer vanaf mei.

Alle bladverliezende struiken en fruitsoorten mogen in de winterperiode gesnoeid worden, maar beter is om te wachten tot maart. De struik loopt dan minder kans op vorstschade en de tuin is minder kaal. Knotbomen mogen nu geknot worden, maar wacht hier liever mee tot het eind van de winter. De tuin ziet er dan minder kaal uit en het is beter voor de natuur.

Prunus subhirtelle 'Autumnalis' - Tuinkalender december - Vicas Tuinontwerpen

Winterbloeiende sierkers

WINTERATTRACTIE

Planten die ’s winters bloeien, trekken extra de aandacht. Bijvoorbeeld de roze bloemen van winterbloeiende sierkers (Prunus subhirtella ‘Autumnalis’), de toverhazelaar, de gele trosjes in Mahonia en de winterjasmijn.

Van de kornoelje (Cornus alba ‘Sibibrica’) zijn de kale vuurrode takken echte blikvangers. Sierappels en struiken met bessen zijn kleurig én lekker voor de vogels. (Groenblijvende) struiken en hagen geven de tuin structuur, zodat deze ook in de winter nog zijn vorm houdt. Zelfs bruin geworden siergrassen en afgestorven vaste planten kunnen ’s winters nog prachtig zijn met een laagje sneeuw erover.

tuinkalender december - foto Vicas Tuinontwerpen

Klaar voor de kou?

VOORBEREID OP VORST EN SNEEUW?

Zijn de buitenkranen afgetapt, kuipplanten binnen gezet, dahlia’s uitgegraven en de vijverpomp opgeborgen? Houd voor vorstgevoelige planten bescherming gereed, zoals vliesdoek, dennentakken, of jute. Breng het pas aan als het meer dan 5 graden vriest. Zorg ervoor dat er voldoende zuurstof bij de plant kan komen door het op tijd los te maken.
Loop liever niet over het gras als het vriest, dat veroorzaakt gele plekken in het voorjaar. Takken van coniferen, groenblijvende struiken en klimplanten kunnen erg zwaar worden als er sneeuw op ligt. Schud sneeuw eraf om te voorkomen dat ze breken.

tuincursus Snoeien - Vicas Tuinontwerpen

Tuincursus Vicas

WINTERRUST: TIJD VOOR NIEUWE PLANNEN

De winter is een goed moment om te bedenken wat er volgend jaar verbeterd kan worden. Bekijk inspirerende foto’s in tuinboeken of op Pinterest. Of volg eens een tuincursus. De nieuwe ideeën kunnen in het voorjaar direct toegepast worden. In januari starten de cursussen Snoeien – Hoe en wanneer? en Tuinontwerpen in Gouda. In maart volgt Beplantingsplan maken.

tuinkalender december - foto Vicas Tuinontwerpen - Cornus alba 'Sibirica'

Kornoelje met rode takken

WINTERKLUSJES

Zolang de grond nog niet bevroren is, is deze maand de laatste gelegenheid om voorjaarsbollen te planten. Zolang het niet vriest kunnen bomen en bladverliezende struiken verplant of aangeplant worden. Ook is dit een goed moment om het tuingereedschap schoon te maken, te oliën en te slijpen. Het vijvernet kan inmiddels verwijderd worden. Als er vissen in de vijver zitten, houd dan een deel van het oppervlak ijsvrij. Dit kan met een speciaal hulpmiddel, maar ook bijvoorbeeld met een bosje riet of afgeknipte stengels van hoge siergrassen.

tuinkalender-tuinonderhoud-snoeien

TUINKALENDER

Ook maandelijks deze tips per e-mail ontvangen? Meld u aan voor de gratis tuinkalender!
 
Geef uw e-mailadres door:

 


Tuinkalender november 2017

tuinkalender november - herfstblad - Vicas Tuinontwerpen

November 2017: Klaar voor de winter

  • Tuin winterklaar maken?
  • Snoeien hoeft nog niet
  • Bloedende bomen?
  • Deze niet snoeien
  • Als het gaat vriezen
  • Bladverliezende struiken en bomen verplanten
  • Bodem verbeteren met compost
  • Voorjaarsbollen planten
  • Overige klusjes
Anemone 'Honorine Jobert' - herfstanemoon - tuinkalender oktober

Herfstanemoon

TUIN WINTERKLAAR MAKEN?

Vroeger werden vaak in de herfst alle vaste planten afgeknipt, maar het is beter om hiermee te wachten tot het voorjaar. Waarom is dat? Ten eerste omdat de tuin zo ’s winters aantrekkelijker blijft met prachtige wintersilhouetten. Ten tweede omdat blad en stengels een natuurlijke vorstbescherming vormen. En ten derde omdat het overwinteringsplaatsen en schuilplaatsen zijn voor allerlei diertjes. Laat afgevallen blad in de border dus vooral liggen (maar hark het wel van het gazon af).

Planten die snel omwaaien, en ook rozen en lavendel mogen wel iets ingekort worden, in het voorjaar volgt dan de echte snoei. Op kleigrond mag een laagje compost aangebracht worden, op zandgrond is het beter om dat in het voorjaar te doen.

Betula papyrifera - tuinkalender november - Vicas Tuinontwerpen

Wachten met snoeien

SNOEIEN HOEFT NOG NIET

Bij de meeste soorten bomen en struiken kunt u het snoeien het best uitstellen tot maart. Bladverliezende soorten mogen wel gesnoeid worden, maar het is beter om hiermee te wachten. De tuin is zo minder kaal in de winter en biedt schuilplaatsen voor allerlei dieren. 
Wilt u het werk spreiden, zodat het in het voorjaar minder druk is? Bladverliezende bomen mogen gesnoeid worden, mits het niet vriest. Voor snoei van leibomen is de winter een prima periode. Laat de gesnoeide takken de hele winter op hoopjes liggen als schuilplaats voor egels en andere beestjes. Er is één bijzondere categorie die juist nu gesnoeid moet worden: de “bloedende” bomen:

esdoorn - foto Vicas Tuinontwerpen

Esdoorn tijdig snoeien

BLOEDENDE BOMEN??

Dat klinkt griezelig, bloedende bomen. Dit zijn soorten waarbij de sapstroom al vroeg in de winter op gang komt. Hieronder vallen alle esdoorns (Acer), druif, walnoot (Juglans), vleugelnoot (Pterocarya), haagbeuk (Carpinus, niet te verwarren met de beuk Fagus) en berk. Die moeten juist nu gesnoeid worden. U mag ze nog snoeien tot eind december. Als ze daarna nog gesnoeid worden gaan de snoeivlakken ‘bloeden’ (sap verliezen), wat ze in het ergste geval niet overleven.

hulst - Ilex aquifolium - tuinkalender Vicas Tuinontwerpen

Groenblijvend: niet snoeien

DEZE NIET SNOEIEN

Groenblijvende struiken en bomen mogen nu niet meer gesnoeid worden. Alle groenblijvende soorten hebben het in de winter zwaar, doordat ze via de bladeren vocht blijven verdampen terwijl er via de wortels minder water opgenomen kan worden. Ook niet snoeien: fruitbomen van het geslacht Prunus (pruim, kers, perzik, nectarine, amandel) vanwege de verhoogde kans op een ziekte. Voorjaarsbloeiende struiken worden pas na de bloei gesnoeid, omdat anders de bloemknoppen weggeknipt worden.  Lastige materie? In het voorjaar zijn er weer snoeicursussen, waarin verschillende snoeitechnieken en heestergroepen behandeld worden.

Viburnum davidii - tuinkalender Vicas Tuinontwerpen

Het kan al vriezen

ALS HET GAAT VRIEZEN

’s Nachts kan het al vriezen, en vorstgevoelige planten hebben dan extra bescherming nodig. De ene soort bevriest al bij 3 graden vorst, de andere kan wel -12 °C verdragen. Potten die kapot kunnen vriezen moeten nu binnen gezet worden. Tip: Bekleed de pot aan de binnenkant met noppenfolie. Dit vormt een onzichtbare isolatielaag.

Struiken kunnen ingepakt worden met vliesdoek of jute, lagere planten kunnen afgedekt worden met afgevallen blad of coniferentakken. Haal het weg zodra het kan, zodat de plant voldoende licht en zuurstof krijgt. Groenblijvende planten hebben het ’s winters zwaarder dan bladverliezende, vanwege de verdamping via de bladeren. Bij strenge vorst en veel wind kunnen ze geholpen worden door een beetje lauw water te geven.

Een stamroos wordt ingepakt rond het oculatiepunt (waar de takken uit de onderstam komen). Snoei eerst de takken terug tot ongeveer 30 cm, trek een donkere plastic zak over de kroon, vul deze met stro, en bind hem dicht. Doe dit pas als het langere tijd meer dan 5 graden vriest, en haal het weg als de temperatuur weer stijgt.

Tuinkalender november - foto Vicas Tuinontwerpen

Rozenbottels

BLADVERLIEZENDE STRUIKEN EN BOMEN VERPLANTEN

Bladverliezende bomen en struiken kunnen tussen november en april geplant of verplant worden, mits de grond niet bevroren is. Begin met het terugsnoeien van een derde van de takken. Bij jonge exemplaren kunt u eenvoudig de kluit ruim uitgraven en herplanten. Voor oudere exemplaren is het beter dit in fasen te doen: eerst rondom de wortels afsteken, en pas het volgend jaar verplaatsen. In de tussentijd hebben de wortels dan nieuwe haarwortels aangemaakt, zodat de boom of struik beter zal aanslaan. Groenblijvende struiken mogen niet ’s winters verplaatst worden.

vliegenzwam - foto Vicas Tuinontwerpen

Vliegenzwam

BODEM VERBETEREN MET COMPOST

Jaarlijks een laag compost aanbrengen in de borders is heel goed voor de bodemstructuur. Tuiniert u op zandgrond? Dan is het najaar het beste moment hiervoor. Op kleigrond kunt u dit beter in het voorjaar doen. Laat afgevallen blad in de borders liggen. Het wordt vanzelf compost én het beschermt de planten tegen vorst.

VOORJAARSBOLLEN PLANTEN

Ook deze maand kunnen nog bloembollen geplant worden, zolang de grond niet bevroren is. Probeer behalve de bekende sneeuwklokjes, krokussen, narcissen en tulpen eens een minder bekende soort als sneeuwroem (Chionodoxa) of kievitsbloem (Fritillaria).

OVERIGE KLUSJES

Lange uitlopers van klimop, blauwe regen of klimrozen kunt u tot de helft inkorten, maar bewaar het echte snoeiwerk  tot het voorjaar. Nu is ook een goed moment om wat onderhoudsklussen te doen, zoals het behandelen van tuinmeubilair, het schoonmaken en oliën van gereedschap, kranen aftappen en de vijverpomp vorstvrij opslaan.

tuinkalender-tuinonderhoud-snoeien

TUINKALENDER

Ook maandelijks deze tips per e-mail ontvangen? Meld u aan voor de gratis tuinkalender!
 
Geef uw e-mailadres door: