Tuinkalender november 2018

tuinkalender november - herfstblad - Vicas Tuinontwerpen

November 2018: Het wordt kouder

  • Tuin winterklaar maken?
  • Snoeien hoeft nog niet
  • Bloedende bomen?
  • Deze niet snoeien
  • Als het gaat vriezen
  • Bladverliezende struiken en bomen verplanten
  • Bodem verbeteren met compost
  • Voorjaarsbollen planten
  • Overige klusjes
Anemone 'Honorine Jobert' - herfstanemoon - tuinkalender oktober

Herfstanemoon

TUIN WINTERKLAAR MAKEN?

Vroeger werden vaak in de herfst alle vaste planten afgeknipt, maar het is beter om hiermee te wachten tot het voorjaar. Waarom is dat? Ten eerste omdat de tuin zo ’s winters aantrekkelijker blijft met prachtige wintersilhouetten. Ten tweede omdat blad en stengels een natuurlijke vorstbescherming vormen. En ten derde omdat het overwinteringsplaatsen en schuilplaatsen zijn voor allerlei diertjes. Laat afgevallen blad in de border dus vooral liggen (maar hark het wel van het gazon af).

Planten die snel omwaaien of hinderlijke uitlopers gevormd hebben, mogen wel ingekort worden. In het voorjaar volgt dan de echte snoei. 

Betula papyrifera - tuinkalender november - Vicas Tuinontwerpen

Wachten met snoeien

SNOEIEN HOEFT NOG NIET

Bij de meeste soorten bomen en struiken kunt u het snoeien uitstellen tot maart. Bladverliezende soorten mogen wel gesnoeid worden, maar het is beter om hiermee te wachten. De tuin is zo minder kaal in de winter en biedt schuilplaatsen voor allerlei dieren. 
Wilt u het werk spreiden, zodat het in het voorjaar minder druk is? Bladverliezende bomen mogen gesnoeid worden, mits het niet vriest. Voor snoei van leibomen is de winter een prima periode. Laat de gesnoeide takken de hele winter op hoopjes liggen als schuilplaats voor egels en andere beestjes. Er is één bijzondere categorie die juist nu gesnoeid moet worden: de “bloedende” bomen:

esdoorn - foto Vicas Tuinontwerpen

Esdoorn tijdig snoeien

BLOEDENDE BOMEN

Dat klinkt als een Halloween-film, bloedende bomen. Dit zijn soorten waarbij de sapstroom al vroeg in de winter op gang komt. Daar mag juist wel de zaag in, om een horrorterm te gebruiken. Hieronder vallen alle esdoorns (Acer), druif, walnoot (Juglans), vleugelnoot (Pterocarya), haagbeuk (Carpinus, niet te verwarren met de beuk Fagus) en berk. U mag ze nog snoeien tot eind december. Als ze daarna nog gesnoeid worden gaan de snoeivlakken ‘bloeden’ (sap verliezen), wat ze in het ergste geval niet overleven.

hulst - Ilex aquifolium - tuinkalender Vicas Tuinontwerpen

Groenblijvend: niet snoeien

DEZE NIET SNOEIEN

Groenblijvende struiken en bomen mogen nu niet meer gesnoeid worden. Alle groenblijvende soorten hebben het in de winter zwaar, doordat ze via de bladeren vocht blijven verdampen terwijl er via de wortels minder water opgenomen kan worden. Ook niet snoeien: fruitbomen van het geslacht Prunus (pruim, kers, perzik, nectarine, amandel) vanwege de verhoogde kans op een ziekte. Voorjaarsbloeiende struiken worden pas na de bloei gesnoeid, omdat anders de bloemknoppen weggeknipt worden.  Lastige materie? In het voorjaar zijn er weer snoeicursussen, waarin verschillende snoeitechnieken en heestergroepen behandeld worden.

Viburnum davidii - tuinkalender Vicas Tuinontwerpen

Het kan al vriezen

ALS HET GAAT VRIEZEN

’s Nachts kan het al vriezen, en vorstgevoelige planten hebben dan extra bescherming nodig. De ene soort bevriest al bij 3 graden vorst, de andere kan wel -12 °C verdragen. Potten die kapot kunnen vriezen moeten nu binnen gezet worden. Tip: Bekleed de pot aan de binnenkant met noppenfolie. Dit vormt een onzichtbare isolatielaag.

Struiken kunnen ingepakt worden met vliesdoek of jute, lagere planten kunnen afgedekt worden met afgevallen blad of coniferentakken. Haal het weg zodra het kan, zodat de plant voldoende licht en zuurstof krijgt. Groenblijvende planten hebben het ’s winters zwaarder dan bladverliezende, vanwege de verdamping via de bladeren. Bij strenge vorst en veel wind kunnen ze geholpen worden door een beetje lauw water te geven.

Een stamroos wordt ingepakt rond het oculatiepunt (waar de takken uit de onderstam komen). Snoei eerst de takken terug tot ongeveer 30 cm, trek een donkere plastic zak over de kroon, vul deze met stro, en bind hem dicht. Doe dit pas als het langere tijd meer dan 5 graden vriest, en haal het weg als de temperatuur weer stijgt.

Tuinkalender november - foto Vicas Tuinontwerpen

Rozenbottels

BLADVERLIEZENDE STRUIKEN EN BOMEN VERPLANTEN

Bladverliezende bomen en struiken kunnen tussen november en april geplant of verplant worden, mits de grond niet bevroren is. Begin met het terugsnoeien van een derde van de takken. Bij jonge exemplaren kunt u eenvoudig de kluit ruim uitgraven en herplanten. Voor oudere exemplaren is het beter dit in fasen te doen: eerst rondom de wortels afsteken, en pas het volgend jaar verplaatsen. In de tussentijd hebben de wortels dan nieuwe haarwortels aangemaakt, zodat de boom of struik beter zal aanslaan. Groenblijvende struiken mogen niet ’s winters verplaatst worden.

vliegenzwam - foto Vicas Tuinontwerpen

Vliegenzwam

BODEM VERBETEREN MET COMPOST

Jaarlijks een laag compost aanbrengen in de borders is heel goed voor de bodemstructuur. Tuiniert u op zandgrond? Dan is het najaar het beste moment hiervoor. Op kleigrond kunt u dit beter in het voorjaar doen. Afgevallen blad veroorzaakt kale plekken in het gazon en kan beter weg geharkt worden. Laat afgevallen blad in de borders lekker liggen. Het wordt vanzelf compost én het beschermt de planten tegen vorst. 

VOORJAARSBOLLEN PLANTEN

Ook deze maand kunnen nog bloembollen geplant worden, zolang de grond niet bevroren is. Probeer behalve de bekende sneeuwklokjes, krokussen, narcissen en tulpen eens een minder bekende soort als sneeuwroem (Chionodoxa) of kievitsbloem (Fritillaria).

OVERIGE KLUSJES

Lange uitlopers van klimop, blauwe regen of klimrozen kunt u tot de helft inkorten, maar bewaar het echte snoeiwerk  tot het voorjaar. Nu is ook een goed moment om wat onderhoudsklussen te doen, zoals het behandelen van tuinmeubilair, het schoonmaken en oliën van gereedschap, kranen aftappen en de vijverpomp vorstvrij opslaan.

tuinkalender-tuinonderhoud-snoeien

TUINKALENDER

Ook maandelijks deze tips per e-mail ontvangen? Meld u aan voor de gratis tuinkalender!
 
Geef uw e-mailadres door:

 


Tuinkalender oktober 2018

tuinkalender oktober - Vicas Tuinontwerpen

Oktober 2018: Bollen planten

  • Maand van de herfstkleuren
  • Voorjaarsbollen planten
  • Nu verplanten?
  • Roze hortensia’s weer blauw maken
  • Voorbereid op de vorst
  • Laatste keren maaien
  • Vijver winterklaar

De zomer is voorbij. Niet getreurd, deze maand genieten we nog van herfstkleuren, en laatbloeiende anemonen en asters. Voor de volgende lente kunnen we nu bollen planten.

Rhus glabra - tuinkalender oktober

Herfstkleuren

MAAND VAN DE HERFSTKLEUREN

Wuivende pluimen en warme herfstkleuren. Na een seizoen vol bloei komt een vlammend einde aan de zomer. Hoge siergrassen zijn nu op hun mooist. De meeste blijven bovendien de hele winter stevig overeind staan, zodat ze de hele winter nog sierwaarde hebben. Prachtige herfstkleuren zien we ook bij esdoorns, fluweelboom, amberboom en beukenhaag. Denk ook eens aan een krentenboompje: bloei in het voorjaar, krentjes in de zomer en als toegift nog herfstkleuren. Die extra sierwaarde is iets om rekening mee te houden bij het kiezen van de beplanting.

rode tulp - tuinkalender oktober

Voorjaarsbollen planten

VOORJAARSBOLLEN PLANTEN

De voorjaarsbollen mogen geplant worden! Plant ze twee maal zo diep als de hoogte van de bol. Kleine bolletjes van bijvoorbeeld krokussen komen dus minder diep in de grond dan grote tulpenbollen. Voor een natuurlijk effect: koop allerlei soorten bollen voor verwildering, strooi ze willekeurig door de border en plant ze waar ze terechtgekomen zijn. Geschikte soorten om in het gazon te planten zijn bijvoorbeeld krokussen en sneeuwroem. Deze bloeien al vroeg, in maart, als het gras nog nauwelijks groeit. Door ze in groepen te planten, kunt u er desnoods omheen maaien. 
Kent u de lasagnemethode? In een pot worden laagjes bollen boven elkaar gelegd. De grote laatbloeiende soorten onder, dan een laagje middelgrote bollen, en de kleine vroegbloeiende soorten bovenin. Ze zullen om beurten bloeien en het hele voorjaar kleur geven. 

Alchemilla mollis - vrouwenmantel - tuinkalender Vicas Tuinontwerpen

Vaste planten verplaatsen

NU VERPLANTEN?

Tot ongeveer half oktober kunnen vaste planten verplaatst en geplant worden. De grond is nog warm genoeg om ze nieuwe wortels te laten aanmaken. Ze gaan niet meer bovengronds groeien, maar zijn er in het voorjaar helemaal klaar voor. Ook groenblijvende struiken mogen nog verplant worden. De bladverliezende bomen en struiken moeten even wachten tot het blad afgevallen is. Bij oudere bomen en struiken is een goede voorbereiding raadzaam. Steek eerst de kluit rondom af en graaf een geul. Vul deze met tuinaarde. Nu gaan de wortels eerst nieuwe jonge wortels maken. Volgend jaar kan de kluit uitgegraven en verplant  worden. Plant altijd terug op dezelfde diepte.

Tuinkalender oktober - Vicas Tuinontwerpen

Roze hortensia weer blauw maken

ROZE HORTENSIA’S WEER BLAUW MAKEN

Heeft u blauwe hortensia’s die roze zijn geworden? In deze periode worden de nieuwe knoppen aangelegd. Dit is het moment om speciale bemesting te strooien om ze volgen jaar weer blauw te krijgen. Het werkt alleen bij hortensia’s die oorspronkelijk blauw waren, niet bij roze of witte soorten.

tuinkalender oktober - Vicas Tuinontwerpen

Siergrassen op hun mooist

VOORBEREID OP DE VORST

In oktober kan de eerste nachtvorst komen. Zomerbollen als dahlia’s, gladiolen en Canna (Indisch riet) zijn niet winterhard. Ze moeten uitgegraven worden en ’s winters droog en vorstvrij bewaard worden. Kuipplanten die niet winterhard zijn, moet binnen overwinteren op een lichte koele plaats en af en toe wat water krijgen. Niet iedereen heeft daar ruimte voor, dus volgend voorjaar gewoon nieuwe kopen is ook een optie. Staan er in de tuin vorstgevoelige bomen of struiken? Leg dan vast vliesdoek of jute klaar. Volgende maand volgen tips over vorstbescherming.

tuinkalender oktober - Vicas Tuinontwerpen

Gras laatste keer maaien

LAATSTE KEREN MAAIEN

Zolang het gras groeit is maaien nog nodig. Stel de maaier nu zo af dat het gras wat langer blijft, ongeveer 5 à 6 cm, dan gaat het sterker de winter in. Over het gras kan nog een laatste keer kalk gestrooid worden. Afgevallen blad kan beter zo snel mogelijk weg geharkt worden. Gooi het niet weg, maar verspreid het in de border, het is een prima vorstbescherming en compostmaker.

VIJVER WINTERKLAAR

Dit is een goed moment om de vijver schoon te maken. Dode planten weghalen en te groot geworden soorten uitdunnen. Laat de plantenresten op de kant een tijdje uitdruppen. Dan kunnen de meegekomen waterdiertjes ontsnappen en is het afval minder nat en zwaar. Span een net om te voorkomen dat bladeren inwaaien, deze gaan namelijk rotten en veroorzaken dan zuurstofgebrek. Laat verticale stengels bij voorkeur staan tot het voorjaar: die zorgen bij vorst voor een open verbinding met de buitenlucht.

tuinkalender-tuinonderhoud-snoeien

TUINKALENDER

Ook maandelijks deze tips per e-mail ontvangen? Meld u aan voor de gratis tuinkalender!
 
Geef uw e-mailadres door:

 


Tuinkalender september 2018

tuinontwerp vogelvriendelijke tuin

September 2018: Vogelvriendelijke tuinen

  • Vogelvriendelijke struiken
  • Struiken (ver)planten
  • Groente zaaien en fruit oogsten
  • Onderhoud in de border
  • Hagen laatste keer snoeien
  • Blad uit de vijver
  • Gazon herstellen
  • Tijd voor evaluatie

Wat een warme en droge zomer was het. Veel planten hadden het zwaar. Ook het onkruid groeide minder hard, en er waren maar weinig slakken. 

besdragende struik - foto Vicas Tuinontwerpen

Bessen: mooi en vogelvriendelijk

VOGELVRIENDELIJKE STRUIKEN

Struiken met lekkere bessen en met voldoende bescherming tegen katten zijn aantrekkelijk voor vogels. Bijvoorbeeld de Gelderse roos (foto), krentenboompje, meidoorn, sneeuwbes en hulst. Vogels willen graag plekken waar katten niet bij kunnen: een boom, een dichte struik of een haag, liefst met stekels. Belangrijk is ook lekker eten, zoals insecten, bessen en slakken. Vogels zijn een natuurlijke slakkenbestrijding! 

tuinkalender september - foto Vicas Tuinontwerpen

Groenblijvende struiken planten of verplaatsen

STRUIKEN (VER)PLANTEN

September is een goede maand om groenblijvende struiken te (ver)planten. In de nog warme grond kunnen ze goed aanslaan voor de winter begint. Ook veel vaste planten kunnen geplant of verplaatst worden. Alleen met de planten die nu nog bloeien kunt u beter even wachten tot het voorjaar. Graaf een ruim plantgat en geef na het planten ruim water.

tuinkalender september - foto Vicas Tuinontwerpen

Fruit oogsten

GROENTE ZAAIEN EN FRUIT OOGSTEN

In de moestuin kan nog gezaaid worden, de bodem is nog warm. Soorten die geschikt zijn om nu te planten en te zaaien zijn bijvoorbeeld rucola, veldsla, spinazie, peterselie, kervel en Chinese kool.
Takken van frambozen en bramen die vruchten gedragen hebben mogen bij de grond afgeknipt worden.
Appels, peren, en druiven zijn nu rijp. Hang tijdig een net erover en let erop dat dit niet op de grond hangt, zodat egels er niet in verstrikt raken. Vogeltip: laat het net achterwege bij een deel van de takken, zodat vogels kunnen meegenieten van de oogst.

tuinkalender september - foto Vicas Tuinontwerpen

Zaden van papaver bewaren

ONDERHOUD IN DE BORDER

Bemesten is niet meer nodig, de planten gaan een rustperiode in. Pollen vaste planten kunnen gescheurd worden om ze te vermeerderen of vitaler te maken. Afhankelijk van hoe stevig de kluit is, gaat dat met de hand, een spade of een zaag. Plant de buitenste vitale delen terug en gooi het oude hart van de pol weg. Daarna nog even flink water geven. Dit is ook een goede methode om een plantvak sneller te laten dichtgroeien met bodembedekkers.
Verzamel op een droge dag zaden van favoriete bloemen. Bewaar ze in een papieren zakje of envelop op een droge plaats. Houd de slakken in toom totdat ze gaan overwinteren, dat scheelt enorm in het voorjaar. Vogeltip: meer vogels betekent minder slakken.

Tuinkalender september - Vicas Tuinontwerpen

Hagen snoeien

HAGEN LAATSTE KEER SNOEIEN

Snoei de hagen deze maand voor de laatste keer. Ze kunnen dan nog net herstellen en mooi strak de winter ingaan. Vogeltip: Hagen met stekels bieden vogels beschutting tegen katten en nestgelegenheid. Heeft u alleen een schutting? Laat deze dan voor een deel dicht begroeien met bijvoorbeeld klimop of vuurdoorn.
Snoei hagen taps toelopend, de onderkant iets breder dan de bovenkant.

BLAD UIT DE VIJVER

De vissen hoeven niet meer veel te eten, geef ze zoveel als ze in een paar minuten opeten. Afgevallen herfstblad dat in de vijver komt zal gaan rotten en de waterkwaliteit verslechteren. Schep om de paar dagen alles met een netje eruit of span een net over de vijver. Zo nodig kunt u vijverplanten uitdunnen of splitsen.

tuinkalender september - foto Vicas Tuinontwerpen

Herfstkleuren

GAZON HERSTELLEN

Het gras heeft deze zomer veel te lijden gehad. September is een geschikte maand om het gazon te herstellen: licht verticuteren, beluchten en kale plekken inzaaien. Doordat de bodem nog warm is, zullen graszoden en graszaad nog goed aanslaan. Hark afgevallen blad van het gazon of maai het weg met een grasmaaier met opvangbak.

TIJD VOOR EVALUATIE

Wandel op een mooie dag eens rustig door de tuin. Zijn er voldoende nazomerbloeiers, zoals herfstanemonen, herfstasters en siergrassen? Zijn er struiken met bessen en bomen met een fraaie herfstkleur? Misschien zijn er hoekjes die een opknapbeurt nodig hebben of planten die het niet goed doen. Door nu vast aantekeningen te maken of stukken tuin met stokjes te markeren, kunt u deze winter het tuinontwerp aanpassen. Dit najaar starten weer tuincursussen voor het maken van een tuinontwerp of beplantingsplan.

tuinkalender-tuinonderhoud-snoeien

TUINKALENDER

Ook maandelijks deze tips per e-mail ontvangen? Meld u aan voor de gratis tuinkalender!
 
Geef uw e-mailadres door:

 


Tuinkalender augustus 2018

tuinkalender augustus - Vicas Tuinontwerpen

Augustus 2018: Tips voor minder onderhoud

  • Kies sterke planten
  • Slimme keuzes
  • Eenvoudiger onderhoud
  • Technische hulp
  • Snoeien in augustus
  • Verder deze maand

Sterke planten

KIES STERKE PLANTEN

Sterke en makkelijke planten vragen weinig aandacht. Ze vallen niet om, kunnen tegen droogte, hoeven niet gesnoeid en hebben niet snel last van ziektes. De momenteel zo populaire prairiebeplanting voldoet aan die eisen. Bijvoorbeeld rode zonnehoed (Echinacea purpurea) en siergrassen.
Train uw planten! Sproei zo min mogelijk, zodat de planten zelf diepere wortels maken. Sproei – als het echt nodig is – niet dagelijks een klein beetje, maar eens per week een uur. Graaf na het sproeien eens een kuiltje om te testen hoe diep het water is doorgedrongen.
Sterke groenblijvende struiken vragen vrijwel geen onderhoud. Kies een soort die niet te groot wordt voor de beschikbare ruimte, anders moet u alsnog snoeien.

tuinkalender augustus - foto Vicas Tuinontwerpen

Liever relaxen

SLIMME KEUZES

Laat open stukken in de borders dichtgroeien met bodembedekkers, zodat er geen ruimte overblijft voor onkruid. Dichte groepjes vaste planten en bodembedekkers houden onkruid tegen.
Last van onkruid in de bestrating? Een terras met grote tegels heeft minder voegen dan een met klinkerbestrating. Laat het terras opnieuw leggen met een (waterdoorlatende) voegmortel die al het onkruid tegenhoudt. 
Planten in potten hebben bijna dagelijks water nodig. Kies liever voor planten in de volle grond.
Kies de planten bij de omstandigheden. Heeft de tuin vochtige grond en de helft van de dag schaduw? Koop dan planten die daarvan houden, zoals hortensia, Astilbe of varens. Weet u niet precies welke planten u moet kiezen? Vraag advies, volg een cursus of laat een nieuw beplantingsplan maken.

tuinkalender augustus - Vicas Tuinontwerpen

Hibiscus syriacus

EENVOUDIGER ONDERHOUD

Als de borders beter bereikbaar zijn, gaat het onderhoud makkelijker en sneller. Verhoogde borders zijn ideaal voor mensen met fysieke beperkingen.
Houd naast de haag een open strook, zodat u er goed bij kunt om te snoeien. Door naast de haag een laken te leggen, vangt u het snoeiafval op en is dit eenvoudiger af te voeren.
Als de borders niet te diep zijn, kunt u vanaf de bestrating overal goed bij. 
Maak opsluitranden langs het gazon, zodat u geen graskanten hoeft af te steken (zie de tuinkalender van juli).

Gras maaien

TECHNISCHE HULP

Er zijn veel hulpmiddelen om het tuinonderhoud makkelijker te maken. Een robotmaaier bijvoorbeeld. De wekelijkse verplichting om het gras te maaien vervalt hiermee.
Wilt u toch graag potten met zomerbloeiers? Schaf dan een watergeefsysteem aan, dat met een druppelsysteem de planten continu van water voorziet. Om de hele tuin te kunnen sproeien, kan een beregeningsinstallatie aangelegd worden. Deze bestaan in vele varianten, variërend van een zelf aan te leggen sproeisysteem tot een professionele variant. 

tuinkalender augustus - foto Vicas Tuinontwerpen

Hagen snoeien

SNOEIEN IN AUGUSTUS

Er blijft een grote klus over: eind augustus of begin september de hagen voor de laatste keer knippen. Ze kunnen dan nog voldoende herstellen om sterk de winter in te gaan. 

Deze maand kunnen alle groenblijvende struiken, en kersen-, perziken- en pruimenbomen gesnoeid worden. Knip bij de druiven wat bladeren weg, zodat de trossen goed in de zon komen. Bramen, zomerframbozen en Japanse wijnbes na de oogst snoeien door de takken die vruchten gedragen hebben bij de grond af te knippen.

 

Allium zaadjes - tuinkalender augustus

Zaadjes sieruien

VERDER DEZE MAAND

Zaden verzamelen van sieruien, papavers, akelei en vingerhoedskruid. Bewaar ze in een papieren zakje of zaai ze ter plekke in de border.
Vijver bijvullen en vijverplanten uitdunnen. Waterplanten mogen maximaal 1/3 deel van het oppervlak innemen. 
Hang netten over druiven, kersen en appels om ze te beschermen tegen vogels. Of reserveer een deel voor eigen gebruik en laat de rest over aan de natuur.
Onkruid weghalen en gras maaien gaat deze maand nog door. Wel groeit het al minder hard. 
Tenslotte: Ga lekker zitten en geniet van de natuur. Een fijne zomermaand gewenst!


tuinkalender-tuinonderhoud-snoeien

TUINKALENDER

Ook maandelijks deze tips per e-mail ontvangen? Meld u aan voor de gratis tuinkalender!
 
Geef uw e-mailadres door: